Propylene glycol – właściwości i zastosowanie

Czym jest glikol propylenowy?

Propylene glycol jest substancją powszechnie dodawaną do żywności, jest także składnikiem wielu produktów kosmetycznych i higienicznych. Glikol glikolowi nierówny, dlatego mówiąc o nim warto wymienić jego rodzaje, które różnią się od siebie budową chemiczną, zastosowaniem i toksycznością. 

Rodzaje glikolu:

  • glikol etylenowy – stosowany przede wszystkim w chłodnictwie, jest substancją szkodliwą w bezpośrednim kontakcie,
  • glikol propylenowy – stosowany w przemyśle spożywczym i kosmetycznym, a także farmaceutycznym,
  • glikol dietylenowy – wykorzysywany do produkcji żywic, mebli, past do obuwia, płyt gipsowo-kartonowych, płynów chłodzących i kosmetyków,
  • glikol monoetylenowy – wykorzystywany do wytwarzania folii poliestrowych, opakowań plastikowych na żywność i chłodniczych elementów silnika, do produkcji na ostatnim etapie-odzieży, wyrobów tekstylnych tj. tapicerki, dywany, poduszki 

Niektóre z wymienionych rodzajów glikolu są toksyczna dla człowieka. Wchłonięte przez skórę czy drogi oddechowe mogą być poważnym zagrożeniem dla zdrowia.

Właściwości glikolu propylenowego

Propylene glycol nie ma zapachu. Jest oleistą cieczą o słodkim smaku i wysokiej lepkości. Rozpuszcza się w wodzie, acetonie i chloroformie. Ponieważ jest powszechnie stosowany przy produkcji żywności i kosmetyków, można go spotkać w wielu produktach codziennego użytkowania. Glikol propylenowy w produkcji żywności pomaga w jej przetwarzaniu poprzez np. poprawę tekstury, wyglądu czy smaku. Można powiedzieć, że występuje głównie w produktach wysoko przetworzonych jak gotowe dania, zupy, sałatki. Glikol propylenowy stosowany w przemyśle spożywczym:

  • zapobiega tworzeniu się grudek w produktach instant, 
  • wydłuża czas przydatności do spożycia,
  • rozpuszcza barwniki dodawane do żywności,
  • pomaga utrzymać prawidłową wilgotność w produktach szczelnie zamkniętych opakowaniach,
  • wpływa na klarowność płynów,
  • poprawia smak wielu produktów.

Propylene glycol występuje nie tylko w produktach spożywczych. Można go znaleźć także w produktach kosmetycznych tj. np. kremy, maseczki, peelingi. 

Do czego stosuje się glikol?

Glikole ogólnie powszechnie stosowanie są w przemyśle. W przemyśle chłodniczym wykorzystuje się je do produkcji płynów zapobiegających zamarzaniu silnika zimą i przegrzewaniu latem. Glikol w tej postaci sprawdza się także w różnego rodzaju systemach klimatyzacyjno-grzewczych. Ze względu na jego właściwości, doskonale sprawdza się także w produkcji włókien poliestrowych, z których robi się np. poszewki na poduszki, tapicerkę do mebli, ubrania polarowe. Z glikolu produkowany jest również plastik, z którego powstają butelki na wodę czy napoje kolorowe. Glikol propylenowy szeroko wykorzystywany jest także w przemyśle kosmetycznym.

W jakich kosmetykach jest glikol polietylenowy?

Glikol polietylenowy oznaczany jest w składach produktów jako PEG. Jest składnikiem produktów kosmetycznych oraz leków. Towarzyszy nam zatem na co dzień. Z chemicznego punktu widzenia PEG-i, czyli grupa glikoli polietylenowych różni się swoją budową w zależności od ilości merów w łańcuchu polimerowym. Polimery małocząsteczkowe są ciekłe, natomiast wysokocząsteczkowe występują w postaci stałej. Zastosowanie PEG-ów w przemyśle kosmetycznym zależy od ich właściwości i funkcji. Mogą one stanowić emulgatory, stabilizatory wilgoci oraz substancje myjące. Szukajmy ich zatem w: kremach, balsamach, maseczkach, maskach do włosów, produktach kolorowych dla kobiet typu cienie do powiek, pomadki do ust i inne kosmetyki do makijażu. PEG-i znajdują swoje zastosowanie w kosmetykach nie tylko dla dorosłych, ale także dla dzieci. Odgrywają rolę substancji nawilżającej. W jednym kosmetyku można trafić na kilka różnych PEG-ów jednocześnie, oto najczęstsze modyfikacje spotykane w kosmetykach:

  • PEG ze słodkich migdałów
  • PEG z oleju babassu
  • PEG z oleju rycynowego
  • PEG z oleju kukurydzianego

Modyfikacje glikolu łatwo rozpoznać, gdyż są one specjalnie oznaczone. Mają zawsze na początku nazwy skrót PEG.

W jakich lekach jest glikol polietylenowy?

Jeśli chodzi o przemysł farmaceutyczny to glikol polietylenowy stosowany jest jako substancja pomocnicza wpływająca na zachowanie wilgotności preparatów leczniczych. PEG znajdziemy w różnego rodzaju tabletkach, kapsułkach, maściach, czopkach, zawiesinach, syropach. Można więc powiedzieć, że każdy z nas wielokrotnie spożywał glikol poletylenowy zarówno z produktami spożywczymi, jak i z lekami. Jako ciekawostkę warto wspomnieć makrogole, czyli PEG-i wysokocząsteczkowe, które są składnikami leków przeczyszczających. Znajdują one zastosowanie w czasie różnego rodzaju zabiegów np. kolonoskopii. Makrogole stosowane są też w lekach zwalczających zaparcia. 

Czy Propylene Glycol jest szkodliwy? 

O glikolu propylenowym krąży mnóstwo mitów. Jednym z nich jest to, że jest on substancją szkodliwą, rakotwórczą. Nie jest to prawdą. Glikol propylenowy ma długą historię zastosowania w kosmetykach. Z racji tego, że ma tak szerokie zastosowanie, był wielokrotnie badany i poddawany różnym doświadczeniom. Glikol propylenowy jest dobrze tolerowany i nie alergizuje skóry, nie sprawia bólu czy pieczenia w kontakcie z oczami. Dobrą wiadomością jest też to, że nie powoduje podrażnień. Można go spokojnie stosować zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Glikol propylenowy jest substancją, której nie należy się bać, ani unikać. Warto jednak podkreślić, że glikol etylenowy wprost przeciwnie, jest szkodliwy dla człowieka, ale to już zupełnie inna substancja. Wspominamy o niej tylko dlatego, że niektóre osoby mylą te dwie substancje.

Glikol propylenowy – ciekwostki 

Glikol propylenowy jest dodawany do e-papierosów. W procesie vapowania, czyli palenia e-papierosa zostaje rozpuszczony jako mgiełka i ulatnia się tworząc dym papierosowy. Inną ciekawostką jest to, że pierwsze badanie nad tą substancją było wykonane w Stanach Zjednoczonych  już w 1942 roku przez doktora Oswalda Hope Robertsona. Wyniki badań były zaskakujące bowiem okazało się, że glikol propylenowy zabija bakterie i wirusy, czyli ma właściwości odkażające. Niestety złą wiadomością dla palaczy jest to, że nawet jeśli zastąpią tradycyjnego papierosa e-papierosem, palenie nadal szkodzi zdrowiu. Bez znaczenia pozostaje tutaj fakt, że glikol propylenowy jest jednym ze składników olejku do vapowania. Glikol w temperaturze przekraczającej 215 stopni Celsjusza ulega przekształceniu w formaldehyd i akrolinę, które to mogą sprzyjać zachorowaniu na astmę. Pierwszymi objawami w przypadku rozwijania się choroby będą kaszel i nieżyt układu oddechowego. Jeśli zauważysz u siebie takie symptomy, radzimy dobrze zastanowić się nad kontynuowaniem palenia e-papierosów.