Glycerin (Glicerol, Gliceryna) – zastosowanie i właściwości

Glycerin, czyli znana wszystkim dobrze gliceryna jest powszechnie stosowanym składnikiem w produktach farmaceutycznych oraz wszelkiego rodzaju kosmetyków. Swoją popularność zawdzięcza szczególnym właściwościom higroskopijnym i emulgacyjnym, które nadają  jej ochronny i nawilżający charakter. Dzięki jej zastosowaniu uzyskuje się odpowiednią konsystencję produktu. Jest to szczególnie cenione w branży kosmetycznej. Glycerin, zwany też glicerolem odnajdziemy więc w składzie wielu naszych ulubionych produktów do pielęgnacji włosów, skóry czy paznokci. Jakie właściwości ma gliceryna i jakie jest jej dokładne działanie? Jakie zastosowanie ma w poszczególnych kosmetykach i czy może zdarzyć się tak, że będzie ona szkodliwa? Czy glicerol możemy łączyć ze wszystkimi produktami, czy istnieją przypadki, w których należy się tego wystrzegać? Przyjrzyjmy się nieco bardziej składnikowi, który na pewno towarzyszy każdemu w codziennej pielęgnacji, by bardziej świadomie dbać o wygląd i zdrowie. 

Czym jest gliceryna?

Glycerin z chemicznego punktu widzenia jest alkoholem. Gliceryna stosowana w kosmetykach jest alkoholem trójwodorotlenowym. Powstaje ona jako produkt uboczny podczas produkcji mydła. Można w tym celu wykorzystać zarówno tłuszcze roślinne, takie jak olej kokosowy czy palmowy jak również tłuszcze pochodzenia zwierzęcego. W masowej produkcji najczęściej stosuje się jednak metodę pozyskania mydła w sposób syntetyczny, czyli z propylenu. Glycerin, choć jest produktem ubocznym w przemyśle jest jednak szeroko wykorzystywany ze względu na swoje właściwości i jest tak samo ceniony jak produkt główny. 

Właściwości gliceryny. 

Glycerin jako alkohol trójwodorotlenowy jest substancją bezbarwną o słodkawym smaku i bez zapachu. Gliceryna dobrze rozpuszcza się w wodzie i alkoholach, nie jest natomiast rozpuszczalna w tłuszczach. Jest substancją higroskopijną, więc dobrze wiąże cząsteczki wody. Nadaje więc produktom odpowiednią konsystencję. Jej obecność w składzie kosmetyków zapobiega wysychaniu wody oraz pochłania jej nadmiar. Glicerol tworzy warstwę ochronną na skórze, dzięki czemu zapobiega utracie wody i wysuszaniu naskórka. Jest także promotorem, co oznacza, że jej cząsteczki wspomagają transport innych składników aktywnych do komórek skóry. Ogranicza również namnażanie się drobnoustrojów, co czyni ją konserwantem.

Jakie działanie ma gliceryna?

Ze względu na zdolność tworzenia warstwy ochronnej, która nie pozwala na utratę wody z naskórka oraz ułatwianie transportu innych substancji do komórek, gliceryna ma działanie głęboko nawilżające. Tym samym działa zmiękczająco na zrogowaciały i przesuszony naskórek. Nadaje skórze elastyczności. Z uwagi na działanie ochronne wspomaga też znacznie proces regeneracji uszkodzonego naskórka. Jej działanie widoczne jest także gołym okiem w samym produkcie. Glicerol w składzie zapobiega wysuszaniu kosmetyka, utrzymuje jego prawidłową konsystencję, zmniejsza lepkość i przedłuża żywotność, czyli konserwuje. 

Zastosowanie gliceryny w kosmetykach. Czy jest szkodliwa?

Cenne właściwości higroskopijne, humektantowe i konserwujące gliceryny sprawiają, że znajduje zastosowanie w większości kosmetyków. Glycerin znajduje się w składach kremów, balsamów, pomadek ochronnych, produktów do pielęgnacji włosów, paznokci i nie tylko. Gliceryna słusznie kojarzy się nam jako składnik mydła, ale również żelów pod prysznic i płynów do kąpieli. Jest przede wszystkim bezpieczna- nie powoduje uczuleń oraz reakcji alergicznych. Nadaje się więc do pielęgnacji skóry problematycznej i wrażliwej na niektóre składniki. Ze względu na właściwości nawilżające i ochronne znajdziemy ją oczywiście we wszelkich balsamach i kremach. Szczególnie ceniona jest przy produkcji kosmetyków do stóp, ponieważ zmiękcza zrogowaciały naskórek. Ma także działanie przeciwzmarszczkowe, więc na pewno odnajdziemy ją w składzie kremów do twarzy. Oprócz właściwości nawilżających, ochronnych i regenerujących bardzo ważne w wypadku glicerolu jest to, że pozwala on zachować odpowiednią konsystencję. Ma to duże znaczenie przy produkcji pomadek i wszelkich kosmetyków w sztyfcie. Jednocześnie zapobiega ona wysychaniu wszystkich tych produktów. Podobne działanie glycerin wykazuje w wypadku produktów do pielęgnacji włosów. Szampon zawierający w składzie glicerynę zapobiega przesuszaniu włosów. Maski i odżywki na bazie glicerolu pomagają zregenerować kosmyki, wyraźnie wygładzają strukturę włosa i tworzą warstwę ochronną.  Wydaje się, że gliceryna jest składnikiem niezwykle uniwersalnym i dobroczynnym pod każdym względem. Czy może wydarzyć się jednak tak, że w niektórych wypadkach będzie ona szkodliwa? Okazuje się, że tak. Właściwości a tym samym działanie gliceryny zależy od jej stężenia w danym produkcie. Nie może stanowić ona głównego składnika. Jej zawartość powinna wynosić od 1 do maksymalnie 15% całego składu. Glicerol w wyższym stężeniu działa zupełnie odwrotnie. Jako, że jest alkoholem, zbyt duża jego ilość powoduje przesuszenie skóry. Okazuje się również, że kosmetyki z gliceryną nie są przeznaczone dla wszystkich typów cery. Produktów z glicerolem w składzie powinny unikać osoby ze skórą trądzikową. Może on w takim wypadku niestety pogłębić problemy. Osoby z cerą tłustą powinny z kolei zwracać uwagę na zawartość tego składnika w kosmetyku. Polecane są dla nich raczej produkty o niższym stężeniu i lekkiej, wodnistej konsystencji. Mimo tego nie ma obaw, jeśli chodzi o zatykanie porów. Kosmetyki z glicerolem nie wykazują takiego skutku ubocznego wbrew powszechnemu przekonaniu. Gliceryna jest także bezpieczna dla kobiet w ciąży oraz dzieci. W odpowiednim stężeniu nie działa drażniąco ani toksycznie. 

Gliceryna syntetyczna a roślinna- różnice. 

Ustaliliśmy już, że istnieją dwa typy gliceryny kosmetycznej. Gliceryna roślinna jest skutkiem ubocznym powstającym przy produkcji mydła z oleju kokosowego czy palmowego. Gliceryną pochodzenia naturalnego, choć nie roślinnego będzie także ta powstająca z tłuszczu zwierzęcego. Innym rodzajem z jakim spotykamy się częściej w przemyśle masowym jest gliceryna pochodzenia syntetycznego powstająca z propylenu. Glicerol roślinny, zwierzęcy i syntetyczny nie różnią się od siebie działaniem, różni je tylko sposób pozyskania. O ile obecność i zawartość gliceryny w składzie kosmetyku zawsze będzie oznaczona, tak producent nie ma obowiązku podawać informacji o jej pochodzeniu. W wypadku kosmetyków przeznaczonych dla wegan na pewno jednak odnajdziemy na opakowaniu informację o tym, że glicerol został pozyskany w sposób syntetyczny lub z roślin. 

Z jakimi składnikami kosmetyków nie łączyć gliceryny?

Gliceryna jest bardzo powszechnie stosowanym składnikiem gotowych produktów kosmetycznych. Możemy jednak kupić ją również w czystej postaci na przykład w aptece. To pozwala nam zastosować ją bezpośrednio na skórę lub użyć w produkcji domowych kosmetyków. Trzeba zwrócić uwagę na jej stężenie i dobrać je zgodnie z przeznaczeniem naszego domowego produktu. Poza tym gliceryna jest raczej uniwersalna i mało reaktywna, co pozwala nam łączyć ją właściwie dowolnie z innymi składnikami.